https://divakarsatam.com/2022/05/27/sea-anemones/
डोंगरावर माझे विशेष प्रेम जरी असले तरी वेळासच्या समुद्र किनाऱ्यावर गेली अनेक वर्ष समुद्र कासवे पाहण्यासाठी जाणे होते आहे. पण गेल्या दोन वर्षात अभिषेक सोबत येत असल्याने समुद्रातील एक अद्भूत अशी वेगळी दुनिया समोर येत आहे. त्यातील असा हा सुंदर प्राणी जो फोटो मध्ये दिसतो आहे तो प्राणीच आहे. सी अॅनिमोन्स (Sea Anemones) नावाचा.
याला ‘समुद्राची फुले’ असे म्हणून देखील ओळखले जाते, समुद्रातील अॅनिमोन्स हे खरोखर सुंदर प्राणी आहेत, जेलीफिश आणि कोरल यांच्याशी अगदीच घरोबा असलेला.
जेलीफिश आणि कोरल प्रमाणेच, अॅनिमोन्स Cnidarians गटातील आहेत. Cnidaria हे नाव लॅटिन cnidae वरून आले आहे ज्याचा अर्थ ‘चिडवणे’ आहे. या गटातील सर्व प्राण्यांमध्ये स्टिंगिंग पेशी असतात ज्याचा वापर ते शिकार पकडण्यासाठी आणि भक्षकांपासून संरक्षण करण्यासाठी करतात. सी अॅनिमोन्स हे साधे प्राणी आहेत, जे अनेकदा खडक आणि दगडांसारख्या कठीण पृष्ठभागांशी जोडलेले असतात. तथापि, समुद्राच्या तळावरील वाळू, चिखल किंवा खडीमध्ये स्वत: ला गाडणारे अॅनिमोन देखील आहेत.
सी अॅनिमोन्समध्ये अनेक वेगवेगळ्या तंत्रांच्या संयोजनाचा वापर करून काही प्रजातींसह पुनरुत्पादनाच्या अनेक आकर्षक पद्धती आहेत. बीडलेट आणि डेझी अॅनिमोन्ससह काही वाष्पयुक्त असतात आणि अंतर्गत गर्भाधानाद्वारे पुनरुत्पादन करतात, त्यांच्या तोंडातून पूर्णतः तयार झालेले तरुण अॅनिमोन्स सोडतात. बहुतेक अॅनिमोन्स नवोदितांद्वारे अलैंगिकपणे पुनरुत्पादन करू शकतात, जेथे तुकडे तुटतात आणि नवीन व्यक्तींमध्ये विकसित होतात. काही त्यांच्या पायथ्याशी पसरतात आणि मध्यभागी विभाजित होतात परिणामी समान आकाराचे दोन नवीन अॅनिमोन तयार होतात. या पद्धतीला अनुदैर्ध्य विखंडन म्हणतात. इतरांमध्ये, ऊतींचे लहान तुकडे बेसपासून फुटतात आणि लहान अॅनिमोन्स तयार करतात. या पद्धतीला बेसल लेसरेशन म्हणतात.
आश्चर्यकारक गोष्टी
- काही अॅनिमोन्स जसे की स्नेकलॉक अॅनिमोन अल्ट्रा व्हायोलेट प्रकाशाखाली फ्लोरोसेंट हिरव्या रंगात चमकतात.
- मासे आणि कोळंबी अनेकदा अॅनिमोनच्या तरंगत्या तंतुमध्ये भक्षकांपासून लपलेले आढळतात.
- समुद्रातील अॅनिमोन्सचे तोंड तळ भागाला असते !
- काही अॅनिमोन्समध्ये लहान शैवाल राहतात, ज्यामुळे त्यांना सूर्यापासून अतिरिक्त ऊर्जा मिळू शकते!
ते कसे हलतात?
बहुतेक सागरी अॅनिमोन्स कशाला ना कशाला तरी जोडलेले राहतात, त्यांच्या तंतुने जात असलेले अन्न पकडतात. समुद्रातील अॅनिमोन्स त्यांच्या तळावर सरकत हळू हळू जाऊ शकतात. विलग करून, विद्युतप्रवाह पकडणे आणि इतरत्र पुन्हा संलग्न करून शिकार किंवा स्पर्धा टाळण्यासाठी वेगवान हालचाल करण्यास देखील बरेच जण सक्षम आहेत.
ते काय खातात?
बहुतेक ऍनिमोन्सच्या आहारामध्ये प्लँक्टन, खेकडे आणि मासे यांसारख्या लहान प्राण्यांचा समावेश असतो, तथापि अनेक मोठे समुद्री ऍनिमोन्स जास्त मोठे शिकार खातात. उदाहरणार्थ, डहलिया अॅनिमोन्स लोभी स्टारफिश आणि जेलीफिशची शिकार करतात.
ते कसे खायला देतात?
अॅनिमोन्सच्या मध्यवर्ती तोंडाभोवती तंतुच्या वलय असतात. तंतुमध्ये नेमॅटोसिस्ट नावाच्या विशिष्ट स्टिंगिंग पेशी असतात. ते त्यांचा शिकार स्थिर करण्यासाठी त्यांचा वापर करतात जेणेकरून तंतु अन्न तोंडात हलवू शकतील. तंतुचा वापर अन्नपदार्थ पकडण्यासाठी देखील केला जाऊ शकतो कारण ते पुढे सरकते.
ते कुठे राहतात?
अॅनिमोन्सने समुद्राच्या चिखलाच्या खोलीपासून, समुद्रकिनारी, भंगार आणि ऑफशोअर रीफ्सपर्यंत, निवासस्थानांच्या विस्तृत श्रेणीशी जुळवून घेतले आहे. काही जण इतर सजीव प्राण्यांनाही जोडतात. बीडलेट अॅनिमोन हे किनार्यावर आढळणार्या स्पेसिसचे उदाहरण आहे, जे भरती ओहोटीच्या वेळी, शरीराच्या आत मंडप ओढून पाण्याबाहेर जगू शकते.
ते किती दिवस जगतात?
काही समुद्रातील अॅनिमोन्स खूप दीर्घकाळ जगतात आणि 60-80 वर्षांपर्यंत पोहोचतात. अॅनिमोन्स स्वतःचे क्लोन करण्यास सक्षम असल्यामुळे त्यांचे वय होत नाही आणि त्यामुळे भक्षक किंवा रोग नसतानाही अनिश्चित काळ जगण्याची क्षमता असते.
No comments:
Post a Comment